Over Theater Walhalla 

Cultuurplan 2013-2016  

Eind april heeft de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur hun advies aan de gemeenteraad betreffende de verdeling van de subsidiegelden gepresenteerd. Hun volledige verslag is te lezen op www.rrkc.nl.  

Uit het advies van de Rotterdams Raad voor Kunst & Cultuur:  

Artistieke kwaliteit  

De Rotterdams Raad voor Kunst en Cultuur beoordeelt Theater Walhalla positief om zijn programmering die een breed publiek aanspreekt en om zijn activiteiten in de wijk: lichtvoetig maar niet oppervlakkig.  

Theater Walhalla verwoordt op aanstekelijke wijze zijn ambities. De Raad is positief over de manier waarop Walhalla zich heeft vastgehecht aan Katendrecht en zich met die wijk engageert. De organisatie verbindt zich met bewoners en met het karakter van De Kaap, ook met de (sociale) geschiedenis, bijvoorbeeld door hommages te brengen aan de historische jazzscène. De Raad waardeert deze vorm van positieve nostalgie.  

Walhalla getuigt van inzicht in wat er juist op deze plaats in de stad moet gebeuren, ook voor de ontwikkeling van het gebied. De artistieke visie van Walhalla valt samen met wat het wil betekenen in deze wijk. Het aanbod bestaat uit toegankelijke voorstellingen, ook biedt Walhalla een podium aan jong talent en gezelschappen doen er try-outs. De werkwijze getuigt van authenticiteit, ambachtelijkheid en van een werkelijk begrip voor deze locatie.  

DNA van de stad  

Theater Walhalla verbindt zich expliciet met DNA van deze karaktervolle buurt in Rotterdam en door verwante elementen in zijn randprogrammering en gerelateerde activiteiten. Die getuigen van begrip van de omgeving, historisch en hedendaags. Het programma van Walhalla is gericht op een relatief jong publiek en op bewoners van de wijk. De bewoners van Katendrecht, met name uit de cultureel diverse groepen, bereikt Walhalla door zijn (deelname aan) festivals.  

De Raad vat de werkwijze van Walhalla op als een pleidooi voor kleinschaligheid die zijn uitwerking krijgt in de praktijk. Zij kan als voorbeeld gelden hoe een artistiek concept tot onorthodoxe samenwerkingsverbanden leidt. Walhalla neemt als kunstinstelling – en met zijn kunstenaars – verantwoordelijkheid in de buurt.  

Over Theater Walhalla  

Het Theater op Katendrecht is een burgerinitiatief van cabaretier Harry-Jan Bus en programmamaakster Rachèl van Olm. Theater Walhalla is het pilottheater dat vooruit loopt op hun plan voor een kleinschalig theatercomplex in de voormalige Steinwegkantine en de aangrenzende 1e beuk van de Fenixloodsen op Katendrecht.  

Dit plan werd eind 2006 gepresenteerd en na de enthousiaste ontvangst besloot het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam het mee te nemen in het onderzoek naar de herontwikkeling van de loodsen van Firma Steinweg.  

Het college van Burgemeester en Wethouders was zo enthousiast over al deze ontwikkelingen dat het Harry-Jan en Rachel vroeg eerder van start te gaan. Dit resulteerde in de opening van het pilottheater Walhalla. Het bood een uitgelezen kans om Walhalla te kunnen profileren en het publiek al naar Katendrecht te krijgen. Hier kon Walhalla warmdraaien totdat de uitbreiding naar de Steinwegkantine/Fenixloods in beeld zou komen. 

Het pilottheater is in het begin financieel ondersteund door Pact op Zuid. Sponsors van het eerste uur zijn Wooncorporatie Woonstad en Dura Vermeer Bouw Rotterdam.  

Missie  

Onze missie is het exploiteren van een theater voor professionele talentontwikkeling dat publiek, artiesten en de stad aan zich weet te binden met de combinatie van een authentiek, persoonlijk en hoogkwalitatief theaterprogramma en een persoonlijke, warme en gastvrije benadering. De intimiteit van onze theaterzalen vertaalt zich door in de beleving van de artiesten en publiek en in de binding met onze omgeving . Dit geeft ons theater een karakter waarmee we het culturele aanbod in de stad verrijken en bijdragen aan de ontwikkeling van Katendrecht en Deliplein tot een bruisende en vitale plek.  

Visie 

Het programma-aanbod en de unieke sfeer geven Theater Walhalla een echt eigen profiel en dragen bij aan de aanboddiversiteit en de versterking van de culturele keten in Rotterdam.  

In onze programmakeuzes staat het publiek altijd centraal. Binnen die context is een podiumproductie voor ons waardevol als deze een balans heeft weten te vinden tussen authenticiteit, ambacht en zelfrelativering. Geforceerde “l’art pour l’art” past niet in ons theater, maar er is wel ruimte voor weergaloos gebracht amusement met een randje. We brengen programma’s van artiesten die observeren en reflecteren en deze reflectie op een persoonlijke manier delen met het publiek. We leggen ons daarbij niet vast op specifieke theatrale vormen, maar zoeken juist naar variatie hierin. Een theatervoorstelling mag van ons eigenwijs zijn en hoeft niet in het hokje toneel, muziektheater of cabaret te passen, maar moet wel het publiek kunnen overtuigen en meenemen.  

We presenteren ons programma in een bijzondere sfeer en dat maakt ons theater tot een plek waar iedereen zijn smaak kan ontdekken. De persoonlijke en warme ambiance zorgt ervoor dat mensen verrast willen worden, open staan voor elkaar en samen genieten. Ons publiek zit dicht op de artiest waardoor een prettige intimiteit ontstaat. De nadrukkelijk vormgegeven interieurs van onze theaterzalen creëren bovendien een omgeving waarin het publiek de theaterbeleving optimaal meemaakt. Een atmosfeer waarin zowel het publiek als de artiest zich oprecht thuis voelt. Die atmosfeer bepaalt ons succes 

Walhalla is een theater voor het publiek 

Toegankelijkheid begint bij een theaterprogramma dat aansluiting zoekt bij het publiek. Wij zoeken daarom naar voorstellingen die communiceren met het publiek. We praten met ons publiek en monitoren continue of ons programma de kwaliteit heeft die onze bezoekers verwachten en stellen ons programma bij. Daarnaast is ook onze relatief lage toegangsprijs een kritische succesfactor om veel verschillende publieksgroepen binnen te krijgen. 

Een eigenwijze huisstijl zorgt er voor dat ons programma opvalt ten opzichte van het andere culturele aanbod in Rotterdam (en de regio). Het tomeloos enthousiasme van het Walhalla-team overtuigt tenslotte het publiek en zorgt dat zij een fantastische theaterbeleving mogen meemaken.  

Walhalla is een theater voor artiesten 

Theater Walhalla is een podium voor gevestigde namen en nieuw talent. Talent moet de mogelijkheid hebben te groeien en het publiek moet de mogelijkheid hebben dat talent te ontdekken. Grote namen krijgen een plaats omdat zij hun voorstelling op deze manier kleinschalig kunnen uitproberen. Samen met artiesten en impresariaten wordt gekeken naar een zo goed mogelijke touropbouw zodat voorstellingen van gevestigde en jonge artiesten zich kunnen ontwikkelen. Voor het publiek is dit extra leuk: zij krijgen een kijkje in het creatieproces en kunnen grote en kleine namen van heel dichtbij meemaken. We zoeken bovendien naar Rotterdams talent en bieden hen graag een plek om de stap naar het professionele circuit te maken. 

Walhalla is een theater voor de stad….en de wijk Katendrecht 

Bij een prettige leefomgeving horen uitgaan, theater, muziek en cultuur en daarbinnen een variatie aan mogelijkheden. Theater Walhalla draagt als nieuweling bij aan de diversiteit binnen het stedelijke cultuuraanbod van Rotterdam met momenteel ongeveer 200 voorstellingen per jaar en diverse kleine en grote festivals. We programmeren theatervoorstellingen die voorheen niet in Rotterdam te beleven waren. Door goed cultureel ondernemerschap, kost dit de stad relatief weinig geld tegenover een hele mooie opbrengst. Theater Walhalla levert naast een uniek programma ook een stevige bijdrage aan de leefbaarheid en het (culturele) imago van de stad Rotterdam. De fysieke plek in het voormalige zeemanskwartier is gunstig. Dit verleden is nog steeds merkbaar aanwezig ook al zijn de havenactiviteiten opgeschoven naar het westen en is de prostitutie verbannen. Dankzij de keuze van de gemeente Rotterdam om hier het wonen aan het water mogelijk te maken floreert dit gebied weer en uitgaan op zo’n historische plek maakt dit succes compleet.  

Op wijkniveau bevordert het theater ook de sociale cohesie. We fungeren als ontmoetingsplek waar ‘oud-Kapenezen’ en nieuwe bewoners elkaar leren kennen en we zorgen er voor dat de wijkbewoners trots zijn op hun wijk en gaan spreken over ‘ons’ theater.  

Doelstellingen 

Onze missie en visie vertalen zich in de volgende doelstellingen: 

1. Exploitatie van een theater met een onderscheidend profiel binnen het culturele aanbod in Rotterdam;  

2. een uitgaansplek creëren waar publiek kan genieten van een divers en toegankelijk aanbod van kleinschalig theater van hoge kwaliteit met de nadruk op eigenwijs, kleinschaligheid, persoonlijkheid en authenticiteit; 

3. een podium bieden waar gevestigde artiesten in een intieme setting aan hun programma kunnen schaven en waar nieuwe (Rotterdamse) talenten zichzelf en hun publiek kunnen ontdekken; 

4. Bijdragen aan de ontwikkeling van Katendrecht en het Deliplein tot een bruisende en vitale plek als onderdeel van de culturele as* op Rotterdam-Zuid. (zie paragraaf Culturele As) 

Positionering 

Positionering van Theater Walhalla in de Rotterdamse Culturele sector.  

Theater Walhalla heeft haar plek in het culturele landschap van Rotterdam bestendigd. Het heeft in 2010 en 2011 een bezettingspercentage bereikt van ruim 90%. Dit is een jaarlijkse groei van zo’n 10% vanaf de opening in 2008, terwijl de meeste theaters met ernstige krimp kampen. Zelfs tijdens het seizoen toegevoegde voorstellingen verkopen uit. Voor ons is dit een bewijs dat we ons aanbod voor het publiek duidelijk weten te onderscheiden van andere aanbieders op de culturele markt in Rotterdam. De profilering van eigenwijs , persoonlijk en authentiek theater wordt goed opgepikt en bewijst hiermee overtuigend haar bestaansrecht.  

Een theatervoorstelling is pas uniek, verrassend, spectaculair en mooi als het niet alleen aan je verwachtingen voldoet maar ook je verwachtingen overstijgt. Theater Walhalla programmeert voorstellingen die dat doen. De toegevoegde waarde en het succes van Theater Walhalla in Rotterdam is te danken aan ons eigenwijze karakter en het feit dat we kansrijke niches actief opzoeken en die op een creatieve manier invullen. 

We kiezen daarbij voor het kleinschalige aanbod en vervullen daarmee een onmisbare schakel in de Rotterdamse culturele keten. Die keten van kleine tot grote zalen is gebaat bij een kleinschalig podium. Anders dan de andere podia in Rotterdam kunnen wij zonder grote risico’s nieuwe en/of kleinschalige producties programmeren. Het helpt daarbij dat onze organisatie klein/ flexibel is en deels werkt met vrijwilligers zodat de locatiekosten en ‘overhead’ relatief laag zijn. We vullen als ‘kleine’ schakel in de keten de grotere podiuminstellingen aan. 

Talentontwikkeling en springplank 

Theater Walhalla heeft een door publiek en artiesten geroemde ambiance, optimaal voor experiment zoals voorstellingen van jong talent en try-outs van gevestigde artiesten. Het publiek heeft vertrouwen in de professionele kwalitatief hoogstaande programmering en komt ook kijken naar minder bekende of onbekende theatermakers. Het functioneert daardoor als een springplankpodium waar debuterende cabaretiers kilometers maken. We zorgen ervoor dat de grote namen uit het kleine circuit en succesvolle kleinschalige voorstellingen door het Rotterdamse publiek ontdekt kunnen worden. 

Theater Walhalla helpt en ondersteunt waar mogelijk om nieuwe Rotterdamse talenten een toonmoment te bieden en benadrukt daarbij het culturele ondernemerschap: er zal wel publiek naar de voorstelling moeten komen. We ondersteunen de artiest in het opbouwen van publiek en zetten al onze publicitaire middelen in. Op deze manier vormen we een belangrijke schakel in de keten tussen talent en professioneel vakmanschap, waarbij we ons duidelijk onderscheiden van productiehuizen of grote theaterzalen.  

Theater Walhalla geeft vorm aan de nieuwe culturele as 

De Gemeente Rotterdam heeft begin jaren negentig een hele belangrijke beslissing genomen. Zij vond dat “Rotterdam met haar kont naar Rotterdam Zuid stond toegekeerd” en dat dit omgekeerd moest worden. Dit resulteerde in de bouw van de Erasmusbrug –nu al niet meer weg te denken uit de sky-line van Rotterdam- en de ontwikkeling van de Kop van Zuid. De bouw van het Nieuwe Luxor op Zuid markeerde een hele belangrijke omslag in het ‘centrumdenken’ over Rotterdam. Die ontwikkeling heeft geleid tot nieuwe culturele hotspots zoals de Wilhelminapier en Katendrecht. Nu die twee schiereilanden met de komst van de Rijnhavenbrug op een aantrekkelijke wijze met elkaar verbonden zijn is er een uniek nieuw kunst- en cultuurdistrict in Rotterdam ontstaan. Een brede culturele as op zuid. Aan de overkant op de Wilhelminapier bevindt zich het Nieuwe Luxortheater. Vanaf hier komt men via de Cruisterminal, LPII, Lantaren/Venster,het Nederlands fotomuseum en Hotel New York aan bij de brug naar ‘off-broadway’- Katendrecht met aan de voet van de brug Kantine Walhalla, het enerverende Deliplein met Theater Walhalla en door naar het legendarische stoomschip de SS Rotterdam. Het Deliplein bevat inmiddels een onderscheidend aanbod van kleine restaurantjes en winkeltjes waar het publiek tot nu toe graag voor omreed maar wat nu door de komst van de brug op loopafstand bereikbaar is. 

Over Katendrecht  

Katendrecht was van oudsher een kleinschalig en bijzonder uitgaansgebied, totdat het in de jaren zeventig van de vorige eeuw verpauperde. Dit gebied is nu onderdeel van het Pact op Zuid. Een samenwerkingsverband van vijf woningbouwcorporaties, de Gemeente Rotterdam en o.a. de Deelgemeente Feijenoord. Met hulp van aanvullende Europese- en Rijksfondsen wordt een forse financiële injectie gedaan in dit gebied. De samenhangende en elkaar versterkende investeringen moeten Rotterdam Zuid een impuls geven. Zo zijn door corporatie Woonstad in samenwerking met het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam alle panden aan het Deliplein compleet gerenoveerd en in de oude staat teruggebracht. Er zijn inmiddels zo’n 300 nieuwe gezinswoningen gerealiseerd en daar komen er de komende jaren nog enkele honderden bij.  

Aan de zuidzijde van Katendrecht is het legendarische stoomschip De Rotterdam komen te liggen.  

Er is een vaste oeverbinding van Hotel New York op de Wilhelminapier naar het Deliplein op Katendrecht gekomen; De Rijnhavenbrug. Deze voetgangers- en fietsbrug is belangrijk voor de ontsluiting want Katendrecht is immers een schiereiland. Op de Wilhelminapier zijn reeds gevestigd het Nieuwe Luxortheater, het Beeldinstituut , Art- house Lantaren Venster en LPII. Met de brug ontstaat een concentratie van culturele instellingen die uniek is voor Rotterdam.  

Katendrecht staat aan de vooravond van een omwenteling. Het staat op het punt weer een aantrekkelijke en leefbare wijk te worden. Door enkel en alleen huizen te bouwen en te renoveren, wordt er het zogenaamde ‘dood wonen’ gecreëerd. De revitalisering van de wijk kan pas tot stand komen als er ook aandacht is voor culturele aspecten.  

Zonder cultuur geen sociale cohesie, zoals de Rotterdamse socioloog professor Zijderveld stelt. Het theater is een belangrijke pijler in de wederopbouw van de wijk. Omdat het theater een bovenregionale functie krijgt zal het, zoals vroeger, mensen van heinde en ver naar Katendrecht toe trekken.  

Festivals  

Theater Walhalla organiseert elke jaar acht festivals waaronder het Welkom Thuis Festival, Kid Dynamite Jazz festival en de Nacht van de Kaap. Dit laatste festival is na de eerste editie opgenomen in het schema van Rotterdam Festivals. Theater Walhalla was ook de initiatiefnemer om de legendarische wiellerrond “De Ronde van katendrecht” na dertig jaar weer nieuwe leven in te blazen. Inmiddels kent deze ronde een eigen stichting en bestuur. Stichting Ronde van Katendrecht. 

Actuele stand van zaken uitbreiding theater in Steinwegkantine/Fenixloods 

Om ruimte te geven aan de organische groei die Theater Walhalla doormaakt (met een bezettingspercentage van rond de 90% is duidelijk dat veel voorstellingen uitverkocht zijn) is in overleg met Stadsontwikkeling Rotterdam (het voormalige OBR) afgesproken de Steinwegkantine vanaf september 2011 tijdelijk mocht worden ingericht en gebruikt als tweede theaterzaal zodat hij in het theater seizoen aanvullend gebruikt kan worden voor culturele manifestaties, voorstellingen en bijeenkomsten. Deze tweede zaal van Walhalla genaamd Kantine Walhalla biedt plaats aan 150 personen en zit vlakbij Theater Walhalla; schuin tegenover de ingang van het theater aan Veerlaan 9 recht tegenover Tattoo Bob. 

Toekomst uitbreiding theater in Steinwegkantine/Fenixloods 

Op woensdag 30 mei heeft de directie Vastgoed van Stadsontwikkeling te kennen gegeven dat er gestart kan worden met de voorbereidingen voor het definitief geschikt maken van de Steinwegkantine tot kleinschalig theatercomplex. Dit is dus inclusief de op de begane grond gelegen wasruimte en de 1e beuk van de Fenixloods. 

De begane grond van de Steinwegkantine wordt ingericht als horecagelegenheid annex foyer/café met theaterkassa, theaterwinkel en buitenterras. De kantine zelf wordt verder geoptimaliseerd als theaterzaal met 150 stoelen een lift enz. Theater Walhalla aan de Sumatraweg blijft op het huidige niveau functioneren.  

Kantine Walhalla zal gebruikt gaan worden voor extra, iets grotere cabaret- en kleinkunstvoorstellingen alsmede culturele manifestaties en verhuringen. 

De voorlopige planning is dat in de zomer van 2013 een en ander gereed en gebruiksklaar is. 

12 juni 2012  

Harry-Jan Bus & Rachèl van Olm  

Directie Stichting Theater op Katendrecht/Theater Walhalla.